Ağırlık Merkezi | Fizik

Paralel Kuvvetler

Bir cisim üzerinde aynı noktaya etki etmeyen paralel kuvvetlerin bileşkesinin yeri ve şiddeti moment ve denge kurallarıyla bulunur.

1)Aynı yönlü paralel kuvvetler

Şekildeki çubuga uygulanan paralel F1 ve F2 kuvvetlerinin bileşkesi,kuvvetler arasında ve büyük kuvvete yakındır

Bileşkenin şiddeti F1+F2 dir

Yeri ise bileşkenin oldugu noktaya göre moment alınarak bulunur.

F1.|KO| = F2.|LO| dur.

2)Zıt yönlü paralel kuvvetler

Şekildeki çubuga uygulanan zıt yönlü,paralel F1 ve F2 kuvvetlerinin bileşkesi,büyük kuvvetin dışında büyüklügü ise kuvvetlerin farkı kadardır.

Eger F2>F1 ise bileşke kuvvet R,şekildeki gibi M noktasında oluşur.Bileşkenin şiddeti kuvvetlerin farkına eşittir,Yeri ise bileşkenin oldugu noktaya göre moment alınarak bulunur.

F1.|KM| = F2.|LM| dir.

Not

İkiden fazla kuvvet varsa,kuvvetler ikili ikili degerlendirildikten sonra bileşke kuvvet ve yeri bulunur.

Örnek-1:

 

Agırlıgı önemsiz,eşit bölmeli çubuga;P,2P ve 6P ağırlıgındaki üç cisim şekildeki gibi asılmıştır.
Buna göre,çubugun dengede kalması için nereden asılması gerekir?

 

 

Basit Makineler

BASİT MAKİNELER

FIKRA Bir fizikçi, bir kimyacı ve bir matematikçi ıssız bir çölde mahsur kalırlar. Günler geçtikçe yiyecekleri hızla azalır ve bir müddet sonra üçünün de bir teneke konserve kutusunda son yiyecekleri kalır. Fakat kutunun kapağını açmaları gerekmektedir ki, bu da elle olacak bir şey değildir. Fizikçi nasıl açsam diye düşünürken aklına basit makineler gelir ve çantasından çıkardığı bir takım aletlerle konservenin kapağını açar, karnını doyurur. Kimyacı da fizikçinin verdiği ilhamla çantasından asit çıkararak tenekenin kapağına döker, kapak açılır ve kimyacı karnını doyurur. Matematikçiye sıra gelir. Kapağı nasıl açsam diye düşünürken, teoremleri ispatlarken kullandığı bir yöntem aklına gelir; " kabul edelim ki açık olsun" der, kutuyu ağzına atar.

        İş yaparken bir takım araçlardan faydalanırız. Bir basit makine, aletin bir noktasına bir dış kuvvet uygulandığında başka bir noktadaki cisme kuvvet uygulayan mekanik bir aygıttır. Basit makineler işleri yapmakta bir takım kolaylıklar sağlarlar. Bu araçlar kerpeten, kaldıraç, el arabası, palanga, makas, vida gibi araçlardır. Bu tip araçlara basit makineler denir. 

Vektör-Kuvvet Denge

Bu konu fiziğin en temel konusu olup birçok fizik sorusunun çözümünde pratiklik sağlamaktadır. Vektörler ve Kuvvetler konusundan ÖSS‘de Fen 1 sorularında birer tane sorulmuştur lys sınavında da sorulması muhtemel soru çeşitlerinden bir tanesidir. Vektörler videolu konu anlatımına geçmeden önce ön bilgi olşması açısından biraz değinelim. Videoda vektör nedir , çeşitleri nelerdir , vektörlerde toplama çıkarma işlemleri nasıl yapılır , bileşke vektör, vektörlerin özellikleri , vektörler hakkında sorular ve cevapları gibi şeylere değinilmiştir. İyi seyirler verimli çalışmalar dilerim .

Fizikte bazi büyüklükler sayilarla ifade edilebildigi halde, bazilarinin ifade edilebilmesinde sayilar yeterli olmamaktadir. Sayilarla birlikte yönün de belirtilmesi gerekir. Bu nedenle fizikte büyüklükler skaler ve vektörel büyüklükler olmak üzere iki gruba ayrilir.
1. Skaler Büyüklükler
Kütle, enerji, sicaklik, is, elektrik yükü, zaman, hacim … gibi fiziksel büyüklüklerde yön ve dogrultu söz konusu degildir. Bu büyüklüklerin sayisal degeri ile birimi verildigi zaman büyüklük hakkinda yeterli bilgiye sahip oluruz. Bu tür büyüklüklere skaler büyüklükler denir.
2. Vektörel Büyüklükler
Hiz, kuvvet, ivme, yer degistirme gibi fiziksel büyüklükler yönlü büyüklüklerdir. Bu tür büyüklükler yalniz sayi ve birimle ifade edilemez. Büyüklügü, baslangiç noktasi, yönü ve dogrultusu ile bilinebilen niceliklere vektörel büyüklükler denir.
120 km/saat hizla giden bir tren denildigi zaman, olay net olarak ifade edilmemis demektir. Hangi yönde gittigi sorusu akla gelmektedir. Örnegin kuzeye dogru 30 km/saat hizla giden tren denilseydi, tam olarak ifade edilmis olurdu.

Vektör nedir ?
Vektör veya yöney, sayısal büyüklüğü ve birimi yanında, skaler niceliklerden farklı olarak yönü de olan niceliktir. Hız, kuvvet, ivme ve ağırlık örnek birer vektörel niceliktir. Vektörler bir sayı (skaler) ile veya başka bir vektör ile çarpılabilir ve bölünebilir. Aynı zamanda yönü değiştirilmemek şartı ile ötelenebilirler. Eğer bir vektör çizip büyüklük birimine de “Newton” derseniz, kuvvet kavramı ortaya çıkar.

Fizigin Dogası

Önceleri insanoğlu, güneş battığında ve yeryüzü karanlığa gömüldüğünde “ güneşin yarattığı etki “ den korkuyordu. Daha sonra ayın karmaşık hareketinin nedenlerini öğrenmeye uğraştı. Güneş tutulmaları yarın havanın nasıl olacağından çok daha kolay kestirmeye başlandı. Yeryüzünde ilk dinozorun ortaya çıkmasından çok önce ay gezegenimizin çevresinde dolanıyordu.  Küçük bir ay sayabileceğimiz insan yapısı bir uydu pervanesiz, jet motorsuz ya da kanatsız, küremiz çevresinde uzun bir süre dolanabilir. Acaba uydular nasıl hareket ediyorlar? Kendi uydumuzu nasıl yapabiliriz? Aya nasıl gidebiliriz?